Vatozlarda Üremede Kromozom Sayısı Çeşitliliği

Vatozlarda Üremede Kromozom Sayısı Çeşitliliği
Farklı tür vatozların çiftleştirilmesinden yavru alınabilir mi ? Ve çıkan yavrular yeni bir gen aktarımı için ne kadar sağlıklıdır ?
Vatozlar kromozom sayıları bakımından oldukça yüksek düzeyde çeşitlilik göstermektedir. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda en sayıda kromozom içeren vatoz türünün 36 kromozomla Rineloricaria latirostris’lerin bir alt-türü olduğu, buna karşılık en çok kromozoma sahip türün ise 96 kromozomla Upsilodus sp. olduğu bildirilmektedir.
Vatozların atası olan “vatoz”un ise 54 kromozoma sahip olduğu ileri sürülmektedir. Bu sayının verilme nedeni vatozların büyük kısmının 54 civarında kromozoma sahip olmasıdır.
Kromozom sayısı çeşitliliğine cinsler ve türler arasında rastlandığı gibi kimi türlerde cinsiyetler, kimi türlerde ise bireyler arasında da rastlanabilmektedir. Genetik bilimi temelinde olasılığın daha fazla olması nedeni ile kromozom sayısı fazla olan türün az olan türden evrimleştiği kabul edilmektedir. Ancak bunun tersi durumlara yani iki kromozomun birleşerek tek bir kromozom haline gelmesine de hiç de az sıklıkta rastlanmamaktadır. Bu ikinci durum genellikle akrosentrik adı verilen özel yapıya sahip kromozomlar arasında görülmektedir. Vatozlarda bu özel tipteki kromozomlara bol miktarda sahip bulunmaktadır. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda her iki duruma da rastlandığı bildirilmektedir.
Bazı türlerde bireyler arasında kromozom sayısı farklılığına sıkça rastlansa da bu durum genetik materyal miktarı farklılığına işaret etmemektedir. Yani kromozom sayıları farklı olmasına rağmen DNA miktarları eşit olabilmektedir. Aynı türlerin erkek ve dişilerinde farklı sayılarda kromozom bulunması durumu ise daha çok bu türün atasal türünde cinsiyeti belirleyen kromozom kolunun kırılıp kendisinin yeniden sentromer kazanarak başlı başına bir kromozom haline gelmesi ile açıklanmaktadır.
Vatozlar arasındaki kromozom sayılarının birbirleri arasında farklı olmasının akvaryum hobisi açısından önemi ise büyük çoğunlukla farklı kromozom sayısına sahip vatozlar arasında melezleme çalışmalarının yapılamamasıdır. Bu tür çiftleşmelerden yavru alınabilse bile bunlar çoğunlukla – kromozom sayılarının uyuşacağı eşler olmadığı için kısır olmaktadır. Tabii bu durumun istisnaları da vardır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir